Zanim klikniesz „Kup teraz”. Bezpieczne zakupy w sieci
Końcówka wakacji i zbliżający się powrót do szkoły to dla wielu osób czas wzmożonych zakupów. W internecie szukamy wyprawek szkolnych, odzieży, obuwia, elektroniki czy wyposażenia potrzebnego na jesień. Wraz ze zwiększoną aktywnością kupujących rośnie jednak także aktywność internetowych oszustów. Policja przypomina, na co zwrócić uwagę, aby atrakcyjna oferta nie zakończyła się utratą pieniędzy lub danych.
Zakupy przez internet są szybkie, wygodne i pozwalają w krótkim czasie porównać ceny wielu produktów. Wystarczy kilka kliknięć, aby zamówić potrzebne rzeczy z dostawą do domu. Właśnie tę wygodę wykorzystują również cyberprzestępcy, którzy przygotowują fałszywe sklepy, podszywają się pod znane marki lub zamieszczają oferty produktów w wyjątkowo atrakcyjnych cenach.
Zbyt dobra okazja powinna wzbudzić czujność.
Jednym z sygnałów ostrzegawczych może być cena zdecydowanie niższa od tej oferowanej przez inne sklepy. Promocja sama w sobie nie oznacza oczywiście oszustwa, jednak jeżeli produkt kosztuje znacznie mniej niż w większości innych miejsc, warto poświęcić chwilę na sprawdzenie sprzedawcy.
Oszuści często wykorzystują również presję czasu. „Tylko dzisiaj”, „ostatnie sztuki”, „promocja kończy się za godzinę” – takie komunikaty mają skłonić nas do szybkiego zakupu, zanim zdążymy dokładniej zweryfikować ofertę. Zanim zapłacimy, warto się zatrzymać i sprawdzić, z kim właściwie mamy do czynienia.
Sprawdź sklep, zanim podasz swoje dane.
Przed zakupem warto zweryfikować dane sprzedawcy, opinie klientów, dane kontaktowe oraz informacje dotyczące zwrotów i reklamacji. Należy również dokładnie przyjrzeć się adresowi strony internetowej. Literówki, nietypowe domeny, błędy językowe czy adres łudząco przypominający nazwę znanego sklepu powinny wzbudzić naszą czujność.
Warto pamiętać, że sama obecność symbolu kłódki i adresu rozpoczynającego się od „https” nie jest gwarancją, że sklep jest uczciwy. Także fałszywa strona może korzystać z szyfrowanego połączenia. Liczy się przede wszystkim wiarygodność całego serwisu i sprzedawcy.
Nie warto również ograniczać się do opinii zamieszczonych wyłącznie na stronie sklepu. Dobrze jest poszukać informacji o sprzedawcy w niezależnych źródłach.
Uważaj na linki przesyłane SMS-em i wiadomościach.
Oszuści mogą wykorzystywać nie tylko fałszywe sklepy. Popularnym sposobem działania są również wiadomości informujące o konieczności dopłaty do przesyłki, problemie z dostawą czy konieczności potwierdzenia płatności.
Wiadomość może wyglądać wiarygodnie i zawierać logo firmy kurierskiej, sklepu czy operatora płatności. Najważniejsza zasada jest jednak prosta:
Nie klikaj w podejrzane linki!
Jeżeli mamy wątpliwości, stronę sklepu, banku czy firmy kurierskiej znajdźmy samodzielnie, wpisując jej adres w przeglądarkę lub korzystając z oficjalnej aplikacji. Nie korzystajmy z linku otrzymanego w wiadomości.
Kod autoryzacyjny nie jest „formalnością”. Szczególną ostrożność należy zachować podczas dokonywania płatności.
Nie przekazujmy nikomu kodów autoryzacyjnych, haseł, PIN-ów ani danych umożliwiających dostęp do bankowości elektronicznej.
Przed zatwierdzeniem transakcji zawsze dokładnie sprawdźmy w aplikacji bankowej, co faktycznie potwierdzamy i na jaką kwotę. Jeżeli komunikat nie odpowiada wykonywanej przez nas czynności, należy przerwać transakcję.
Oszuści mogą próbować przekonać nas, że kod służy jedynie do „potwierdzenia zamówienia”, „odbioru pieniędzy” albo „weryfikacji tożsamości”. W rzeczywistości jego przekazanie może umożliwić wykonanie nieautoryzowanej operacji.
Nie daj się ponaglić.
Pośpiech sprzyja oszustom. Jeżeli sprzedawca wywiera presję, nakłania do natychmiastowej płatności, proponuje przeniesienie rozmowy poza platformę sprzedażową albo przesyła link do „bezpiecznej płatności”, warto zachować szczególną ostrożność.
Masz wątpliwości? Zatrzymaj transakcję.
Skontaktuj się ze sklepem lub bankiem, ale korzystaj wyłącznie z oficjalnych danych kontaktowych, a nie z numeru telefonu czy linku podanego w podejrzanej wiadomości.
Co zrobić, jeśli padłeś ofiarą oszustwa?
Jeżeli mimo zachowania ostrożności doszło do oszustwa, należy działać jak najszybciej.
W przypadku nieautoryzowanej transakcji lub podejrzenia przejęcia danych należy niezwłocznie skontaktować się z bankiem i poinformować o sytuacji. Warto również zabezpieczyć wszystkie dowody: potwierdzenia płatności, korespondencję ze sprzedawcą, wiadomości SMS, e-maile, adres strony internetowej, dane konta lub ogłoszenia.
O podejrzeniu popełnienia przestępstwa należy poinformować Policję.
Zbliżający się czas powrotu do szkoły i jesiennych zakupów to dla wielu osób okres większej liczby internetowych transakcji. Warto więc pamiętać, że atrakcyjna cena nie powinna wyłączać naszej czujności.
Przed kliknięciem „Kup teraz” sprawdźmy sprzedawcę, adres strony, opinie i sposób płatności. Nie klikajmy bezrefleksyjnie w linki, nie udostępniajmy danych bankowych i dokładnie czytajmy komunikaty pojawiające się podczas autoryzacji transakcji.
W internecie warto stosować zasadę ograniczonego zaufania. Kilka minut poświęconych na sprawdzenie oferty może uchronić nas przed utratą pieniędzy i danych.